طبق اخبار صنعت و گزارش‌های رسانه‌های خارجی، حملات نظامی اخیر ایران به تأسیسات کلیدی تولید آلومینیوم در خاورمیانه، بازار جهانی آلومینیوم را به آستانه بحران قریب‌الوقوع عرضه سوق می‌دهد.

این حمله خسارات قابل توجهی به کارخانه‌های تولیدی دو تأمین‌کننده اصلی در منطقه - شرکت آلومینیوم امارات گلوبال (EGA) و آلومینیوم بحرین (آلبا) در امارات متحده عربی - وارد کرده است. هر دو شرکت خسارت به تأسیسات خود را تأیید کرده و به صنعت هشدار داده‌اند که برای مجموعه‌ای از واکنش‌های زنجیره‌ای کاهش تولید که ممکن است در هفته‌های آینده رخ دهد، آماده شوند.

این حمله در زمانی رخ داد که جهانبازار آلومینیومبه طرز فوق‌العاده‌ای شکننده است. پیش از این، به دلیل هزینه‌های بالای انرژی و محدودیت‌های مداوم ظرفیت در سایر مناطق اصلی تولید در سراسر جهان، مانند اروپا، موجودی جهانی آلومینیوم برای سال‌های متمادی در سطح پایینی بوده و فضای ذخیره بازار برای شوک‌های ناگهانی تقریباً به پایان رسیده است. تحلیلگران خاطرنشان می‌کنند که به عنوان یک پایگاه مهم تولید و صادرات آلومینیوم جهانی، هرگونه وقفه در تولید در خاورمیانه به سرعت تشدید خواهد شد. اگر عرضه در منطقه به دلیل تشدید درگیری‌ها همچنان محدود باشد، قیمت‌های بین‌المللی آلومینیوم به احتمال زیاد از اوج‌های تاریخی خود عبور کرده و به اوج‌های جدیدی خواهند رسید.

افزایش شدید قیمت آلومینیوم مستقیماً بر صنعت تولید جهانی، به ویژه صنایع خودرو، هوافضا، بسته‌بندی و ساخت و ساز تأثیر خواهد گذاشت. این صنایع در حال حاضر تحت فشار عظیمی از هزینه‌های سرسام‌آور انرژی هستند و افزایش قابل توجه بیشتر در هزینه‌های مواد اولیه بدون شک به این آسیب دامن خواهد زد، که ممکن است منجر به کاهش تولید یا حتی توقف تولید برخی از شرکت‌ها شود و زنجیره تأمین صنعتی جهانی را بیش از پیش مختل کند.

«قوهای سیاه» ژئوپلیتیکی مکرراً رخ می‌دهند و معماری امنیت منابع جهانی با تجدید ساختار مواجه است

حمله اخیر ایران به یک کارخانه آلومینیوم، یک درگیری منطقه‌ای منزوی نیست، بلکه آسیب‌پذیری مهلک زنجیره‌های تأمین جهانی را در مواجهه با خطرات ژئوپلیتیکی شدید آشکار می‌کند. این حمله سیگنال روشنی به بازار می‌فرستد که در سیستم تقسیم کار جهانی که به کارایی اولویت می‌دهد، گره‌های زنجیره تأمین منابع استراتژیک کلیدی ممکن است به آسیب‌پذیرترین «پاشنه آشیل» در بازی‌های قدرت‌های بزرگ یا درگیری‌های منطقه‌ای تبدیل شوند.

با تأکید بر خطر «تمرکز جغرافیایی» منابع. منطقه خاورمیانه بر اساس مزایای انرژی خود، یک صنعت آلومینیوم الکترولیتی عظیم توسعه داده است. هنگامی که خطر جنگ مطرح می‌شود، تمرکز این صنعت فوراً از یک مزیت به یک منبع ریسک سیستماتیک تغییر می‌کند. این امر صنعت تولید جهانی را مجبور می‌کند تا «تاب‌آوری جغرافیایی» زنجیره تأمین خود را مجدداً ارزیابی کند، زیرا تکیه صرف بر یک مدل تأمین منطقه‌ای ممکن است دشوار باشد.

تسریع در ایجاد تعادل مجدد بین «ایمنی» و «هزینه». در چند دهه گذشته، زنجیره صنعتی جهانی، کمترین هزینه و عرضه فوری را دنبال کرده است. با این حال، شیوع مداوم بیماری‌ها، انسداد کشتیرانی و درگیری‌های ژئوپلیتیکی نشان می‌دهد که منطق صرفاً بهره‌وری، خطرات قابل توجهی را به همراه دارد. شرکت‌ها و کشورها باید اولویت بالاتری به «امنیت زنجیره تأمین» بدهند، که ممکن است به معنای افزایش موجودی، تنوع‌بخشی به منابع تأمین و حتی عقب راندن برخی از ظرفیت‌های تولید باشد، که همه این‌ها چشم‌انداز تجارت و سرمایه‌گذاری جهانی آلومینیوم و تمام فلزات کلیدی را تغییر شکل خواهد داد.

بار دیگر، «ویژگی‌های مالی» و «ویژگی‌های سیاسی» کالاها کاملاً آشکار شده‌اند. نوسان قیمت آلومینیوم دیگر صرفاً به عوامل بنیادی عرضه و تقاضا مربوط نمی‌شود، بلکه عمیقاً به وضعیت خاورمیانه و روابط قدرت‌های بزرگ نیز گره خورده است. برای تولیدکنندگان پایین‌دستی، پوشش ریسک صرف دیگر برای پوشش ریسک کافی نیست و باید یک سیستم مدیریت ریسک جامع‌تر، از جمله تحلیل ژئوپلیتیک، ایجاد شود.

خلاصه اینکه، این حمله یک هشدار جدی است.

این نشان می‌دهد که در جهانی آشفته‌تر، امنیت تأمین مواد اولیه کلیدی به مؤلفه اصلی امنیت اقتصادی ملی و رقابت‌پذیری صنعتی تبدیل شده است. هم شرکت‌ها و هم کشورها باید به صورت استراتژیک یک سیستم امنیت منابع مقاوم‌تر و متنوع‌تر را طراحی و ایجاد کنند، در غیر این صورت همیشه در معرض خطرات مشابه «قوی سیاه» قرار خواهند گرفت. قوانین بازی بازار جهانی آلومینیوم و تمام بازارهای مواد اولیه اساسی توسط پتک سنگین ژئوپلیتیک بازنویسی می‌شوند.