I le aso 21 o Ianuari, 2026, e tusa ai ma tala fou mai fafo, na faʻalauiloa ai e le kamupani tele o le eliina o minerale i le lalolagi atoa o Rio Tinto lana alualu i luma autu o pisinisi i le 2025, ma ausia ai ni alualu i luma taua i vaega taua o oloa e pei o le bauxite, alumini, ma le lithium. Na faia se "suiga laʻasaga" i lana faʻatinoga o galuega, ma o le mea taua na tupu i le uta muamua mai le galuega tele a Simandou i Guinea na avea ai ma autu autu faaletausaga i le alamanuia o minerale i le lalolagi atoa.
Ua avea le pisinisi bauxite ma se tasi o afi autū o le tuputupu aʻe a Rio Tinto i le 2025. O faʻamaumauga o loʻo faʻaalia ai o le gaosiga o le bauxite faaletausaga a le kamupani na faʻateleina i le 6% i lea tausaga ma lea tausaga, ma oʻo atu ai i le maualuga o le 62.4 miliona tone, ma oʻo atu foʻi le gaosiga i le kuata lona fa i le 15.4 miliona tone, ma faʻaauau ai pea le aga masani o le gaosiga maualuga. Ua taʻua manino e Rio Tinto o le faʻaleleia atili o le lelei o galuega i le 2025 na ausia ai se "suiga laʻasaga", ma e ala i le faʻaleleia atili o faiga gaosiga, faʻaleleia atili o meafaigaluega, ma le puleaina ma le pulea o le tausisia o tulafono o nofoaga eliina ai minerale, na faʻaitiitia atili ai tau o le gaosiga o iunite aʻo faʻamautinoa le tuputupu aʻe o le gaosiga. I le avea ai ma mea mata autū o lealamanuia alumini, o le maualuga o le gaosiga o le bauxite ua fa'ata'atia ai se fa'avae mautu mo le tuputupu a'e o pisinisi alumini ma alumina i lalo ifo.
I le 2025, na faʻateleina ai le gaosiga o le alumini ma le alumina a Rio Tinto i le taimi e tasi, faatasi ai ma le gaosiga o le alumina e 1.97 miliona tone ma le gaosiga o le alumini e 85,200 tone i le kuata lona fa, ma fetaui lelei ma le tuputupu aʻe o le manaʻoga i le lalolagi atoa mo mea alumini i le vaega fou o le malosi.
I le matata o mea autu fou o le malosiaga, ua maua ai foi e le pisinisi lithium a Rio Tinto ni taunuuga mataʻina. O aseta faʻagaoioia lithium a le kamupani o loʻo i Atenitina na ausia se gaosiga faʻamaumau i kuata taʻitasi i le 2025. O le autu o nei aseta o le Rincon Salt Lake Lithium Project, lea na faʻatauina muamua e Rio Tinto mo le US$825 miliona ma faʻafaigaluegaina se isi US$2.5 piliona mo le faʻalauteleina. O le fuafuaga o le faʻateleina lea o le gafatia gaosiga faʻaletausaga o le lithium carbonate o le maa i le 60,000 tone, faʻatasi ai ma le umi e faʻamoemoeina o le maina e 40 tausaga.
I le taimi nei, o le galuega fa'alautele o lo'o fausia i le galuega faatino a Rincon o lo'o fa'agasolo e pei ona fuafuaina. Ua fa'amoemoeina o le a amata aloaia le gaosiga i le 2028 ma ulufale atu i se vaitaimi fa'ateleina. I le lumana'i, o le a avea ma se tasi o kamupani autu o le lithium i le lalolagi atoa, e tu'uina atu le lagolago taua mo le ta'avale fou o le malosi, teuina o le malosi, ma isi filifili o pisinisi. I le mafaufauina o le mamanu o le sapalai ma le mana'oga o le maketi lithium i le lalolagi atoa i le 2025, a'o fa'aauau pea ona fa'alauteleina le alamanuia fou o le malosi, o le fa'asa'olotoina o le gafatia o le pisinisi lithium a Rio Tinto e fa'amoemoeina o le a fa'aleleia atili ai lona faatosinaga i le maketi o mea tau maa i le lalolagi atoa.
O le mea e sili ona mataʻina, o le galuega tele a le Rio Tinto e gaosi ai uʻamea i Simandou, Guinea, na ausia ai lana uta muamua i le kuata lona fa o le 2025, o se faailoga taua tele mo lenei galuega faigata ma le tuputupu aʻe tele ua leva ona faagasolo. I le avea ai ma se tasi o nofoaga sili ona tele ua faamaonia o le lalolagi o uʻamea maualuga lelei, ua maua ai e le galuega tele a le Simandou le gauai tele a le alamanuia ona o mea e pei o lona tulaga mamao ma luitau e mafua mai i le fausiaina o atinae tetele. O le maeʻa o lenei uta muamua e le gata ina faailoa mai ai se alualu i luma tele mo Rio Tinto i lana faatulagaga o punaoa minerale i Aferika, ae ua faʻaosofia ai foi le malosi fou i le lalolagi atoa e sapalai ai uʻamea. I le taimi nei, o atunuu tetele e gaosia uʻamea e pei o Saina o loʻo tausia pea le manaʻoga mo uʻamea maualuga lelei. O le faʻagaioiga faapisinisi a le galuega a Simandou ua faʻamoemoeina o le a faʻaitiitia ai le sapalai o uʻamea maualuga lelei i le lalolagi atoa, aʻo faʻateleina ai le atinaʻeina o le tamaoaiga i Guinea.
Mai se vaaiga fa'apisinisi, o alualu i luma a Rio Tinto i le tele o laina pisinisi i le 2025 e ogatasi ma aga masani eseese ma mana'oga o suiga lanumeamata o le maketi oloa i le lalolagi atoa. I le 2025, na fa'aalia ai e le maketi u'amea e le o u'amea le fa'atinoga malosi, fa'atasi ai ma le kopa, alumini, ma isi ituaiga eseese na o'o i le malosi o tau ona o le paleni o le mana'oga mo le sapalai. O le fa'atinoga mautu o tau o le alumini na mafua muamua lava i le tuputupu a'e o le mana'oga lanumeamata, e pei o le fa'amamaina o ta'avale fou o le malosi ma le fa'aaogaina o le alumini i fa'avaa o le photovoltaic module, fa'atasi ai ma le mana'oga lanumeamata e 15% o le maketi.
O le tuputupu aʻe o le gaosiga a Rio Tinto i pisinisi bauxite ma alumini sa fetaui lelei ma le manaʻoga faavaomalo mo mea alumini i le tulaga o le suiga lanumeamata; i le taimi nei, o le faʻatulagaga o lana pisinisi lithium na mulimulitaʻi vavalalata i le aga masani o le atinaʻeina o le alamanuia fou o le malosi, ma ogatasi ma le aga autu o le suiga o le fausaga o le malosi i le lalolagi atoa.
Ua iloiloina e tagata tomai faapitoa i le alamanuia o le faatinoga mataina a Rio Tinto i le tele o laina pisinisi i le 2025 na mafua ona o lona faatulagaina sa'o o punaoa autu o minerale ma le faaleleia atili pea o le lelei o galuega faatino. A o faasolo ina loloto le suiga o le lalolagi i le lanumeamata, o le a sili atu ona iloga le taua o minerale autu e pei o le kopa, alumini, ma le lithium.
Ua valoia e le Ofisa o le Malosiaga Faavaomalo e faapea, a oo i le 2030, o le a faateleina le vaega o le manaoga o le alumini i le lalolagi atoa e fesoʻotaʻi ma atinae lanumeamata i le 25%. Faatasi ai ma ona gafatia ma le alualu i luma o galuega faatino i le alumini, lithium, ma le uʻamea, e taua le tulimatai atu i le tuputupu aʻe o Rio Tinto i le lumanai. I le taimi nei, o le alualu i luma faifai pea ma le tatalaina o le gafatia o le galuega faatino a Simandou o le a avea o se poutū taua mo le tuputupu aʻe o Rio Tinto i le va o le ogatotonu ma le umi, ma faamautuina atili ai lona tulaga o se kamupani tele o le eliina o minerale i le lalolagi atoa i le alamanuia.
E tusa ai ma atinaʻe i le lumanaʻi, na taʻua e Rio Tinto o le a faʻaauau pea ona taulaʻi atu i le atinaʻeina ma le faʻagaioiga o punaoa autu o minerale, faʻavavevaveina galuega taua e pei o le faʻalauteleina o le poloketi lithium i Atenitina ma le faʻateleina o le gafatia o gaosiga i le poloketi Simandou, aʻo faʻamalosia le gafatia o gaosiga lanumeamata ma maualalo-carbon e faʻafaigofie ai le suiga o le malosiaga i le lalolagi atoa ma le ausiaina o sini o le le faʻaaogaina o le carbon.
Taimi na lafoina ai: Ianuari-27-2026
